Grensverleggende reportage ‘IJsland, vuur en ijs’ (première)

28 september 2012
20:00tot22:30

Ongeveer 300 miljoen jaar geleden zouden de continenten verenigd geweest zijn in een oercontinent. Noord-Amerika was toen 1 met Europa en Zuid-Amerika met Afrika. De huidige positie van de werelddelen is het gevolg van een langzame verschuiving van de verschillende aardplaten. Zo drijven de Noord-Amerikaanse en de Eurazische plaat langzaam uit elkaar. De scheidingslijn tussen beide platen, de Midden-Atlantische Bergrug, is een enorme bergketen in noord-zuidelijke richting op de bodem van de Atlantische Oceaan. Amerika en Europa drijven jaarlijks 1 tot 2 cm verder uit elkaar. Waar deze tektonische platen uit elkaar drijven, ontstaan scheuren waar magma naar boven kan komen en stollen. IJsland is een deel van die Midden-Atlantische rug dat boven water uitsteekt. U ziet er enorme kloven die almaar breder worden. Oost- en westkust drijven langzaam maar zeker uit elkaar. IJsland wordt elk jaar een beetje breder. Dit proces gaat gepaard met een aantal vulkanische verschijnselen. Aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en hete zones zijn er niet ongewoon. Bij de uitbarsting van de vulkaan onder het ijs van de Eyjaffallajökull in 2010 waren het aswolken die Europa teisterden. Dat zullen de vele gestrande reizigers niet gemakkelijk vergeten. De vulkanische activiteit heeft ook positieve aspecten: er zijn geisers en warme bronnen. De naam “geiser” is afgeleid van die ene warme bron, die heet water tot 80 meter hoog in de lucht kon spuiten. Nu is de “geysir” uitzonderlijk nog eens actief. Vlakbij zorgt de kleinere “Strokkur” om de 5 à 10 minuten voor een uniek schouwspel tot grote tevredenheid van de vele kijklustigen. IJsland, een land van vuur, maar uiteraard ook een land van ijs. Elf procent van het totale landoppervlak is bedekt met gletsjers. De Vatnajökull, de grootste van de gletsjers, beslaat een gebied dat groter is dan drie Vlaamse provincies samen. Op verschillende plaatsen schuift het ijs in de vallei naar beneden. Sommige van deze gletsjertongen zijn gemakkelijk te bereiken. Na een vulkaanuitbarsting kan het witte ijs bedekt zijn met een laag zwarte asse. Smeltwater zoekt een weg naar zee en laat grote hoeveelheden puin achter. Zo ontstonden, in het zuiden van IJsland, de uitgestrekte waaiervormige vlakten of sandur waar het water geen vaste loop heeft. In deze woestijn van steen en stof, 1000 km² groot en met schaarse begroeiing, heeft de wind vrij spel. IJsland, een eiland in de Atlantische Oceaan, ruim driemaal groter dan België. Tot een hoogte van 200 meter is het kustgebied bewoond. De rest, ongeveer 80 % van IJsland, is onbewoonbaar. Het zijn de lavavelden, steenwoestijnen, rotsen, bergen en gletsjers. Plaatsen die toch niet onbelangrijk zijn: ze trekken de nieuwsgierige en avontuurlijke mens aan.

Oganisatie: vtbKultuur Kortenberg
€ 5 (Leden: € 4,00)